Listeriosis

लिस्टेरिया सामान्यतया लिस्टेरिया मोनोसाइटोजेन भनिने ब्याक्टेरियाबाट दूषित खाना खाँदा हुने रोग हो। लिस्टिरियोसिस गर्भवती महिला र कमजोर प्रतिरक्षा प्रणाली भएका व्यक्तिहरूमा हुने एक गम्भीर रोग हो। एन्टिबायोटिकले संक्रमणको उपचार गरिन्छ।

Last updated: 18 December 2025
Download

लिस्टिरियोसिस भनेको के हो?

लिस्टिरियोसिस लिस्टेरिया मोनोसाइटोजेन (Listeria monocytogenes) भनिने ब्याक्टेरियाले दूषित खाना खाँदा हुने एक दुर्लभ रोग हो। लिस्टेरियाब्याक्टेरिया सामान्यरुपमा वातावरण र केही काँचो खानाहरूमा हुन्छ। लिस्टेरिया ब्याक्टेरिया भएको खाना खाँदा अधिकांश मानिसहरूलाई रोग लाग्दैन। सामान्यतया NSW मा प्रत्येक वर्ष लिस्टेरियोसिसका २० देखि ३० घटनाहरू जानकारीमा आउँछन्। लिस्टिरियोसिस दुर्लभ भए तापनि, यसको मृत्युदर उच्च छ।

लक्षणहरू के के हुन्?

रोगको विकास अवधि (संक्रमण र लक्षणहरूको बीचमा) तीन देखि ७० दिनसम्म फरक हुन सक्छ तर औसतमा लगभग तीन हप्ता हुन्छ। संक्रमणले सेप्टिसीमिया (रक्त विषाक्तता) र मेनिन्जाइटिस (मस्तिष्कको सूजन) निम्त्याउन सक्छ। गर्भावस्थाको समयमा संक्रमणले गर्भपात, मृतजन्म र नवजात शिशुको संक्रमण निम्त्याउन सक्छ।

लक्षणहरूमा निम्न समावेश छन्: ज्वरो, मांसपेशी दुख्ने, र कहिलेकाँही ग्यास्ट्रोइंटेस्टाइनल लक्षणहरू जस्तै वाकवाकी र पखाला। थप गम्भीर रूपमा, लक्षणहरूमा ढल्ने र आघात पनि समावेश हुन्छ। यदि संक्रमण केन्द्रीय स्नायु प्रणालीमा फैलियो भने, टाउको दुखाइ, कडा घाँटी, भ्रम, सन्तुलन गुमाउने, काँप्ने र कोमाजस्ता लक्षणहरू देखा पर्न सक्छन्। यी बिरामीहरूमध्ये लगभग एक तिहाइको मृत्यु हुन सक्छ।

यो कसरी फैलिन्छ?

लिस्टेरिया प्रकृतिमा व्यापक छ, सामान्यतया दुबै घरेलु र जंगली जनावरहरूका धेरै प्रजातिहरूद्वारा बोकिन्छ। काँचो मासु, पाश्चराइज्ड नभएको दूध, काँचो फलफूल र तरकारीहरू ब्याक्टेरियाबाट दूषित हुन सक्छ।

जोखिममा रहेका व्यक्तिहरूले लिस्टेरिया​​ ब्याक्टेरियाबाट दूषित खाना खाएर लिस्टेरियोसिस गराउन सक्छन्। यदि आमाहरूले गर्भावस्थाको समयमा दूषित खाना खान्छन् भने बच्चाहरू लिस्टेरियोसिसको साथ जन्मन सक्छन्। रोगको प्रकोप कच्चा दूध, नरम चीज, पूर्व-तयार सलाद, नधोइएका काँचो तरकारीहरू, प्याटे, चिसो काटेको कुखुरा, रकमेलन र पहिले काटिएका फलफूल र फलफूल सलादसँग सम्बन्धित छ।

 

को जोखिममा छ?

गर्भवती महिलाहरू र भ्रूण, नवजात शिशुहरू, वृद्धहरू र कमजोर प्रतिरक्षा प्रणाली भएका मानिसहरू (उदाहरणका लागि: क्यान्सर उपचार गराइरहेका वा स्टेरियोड्स भएका मानिसहरू, र मधुमेह, मृगौला रोग, कलेजो रोग र एचआईभी संक्रमण भएका मानिसहरू)।

यो कसरी रोकिन्छ?

लिस्टिरियोसिस रोक्नको लागि:

  • उच्च जोखिमयुक्त खानाहरुबाट टाढा रहनुहोस्
  • पशु स्रोतहरूको कच्चा खाना राम्ररी पकाउनुहोस्
  • खानुअघि काँचो तरकारी र फलफूल राम्ररी धुनुहोस्
  • काँचो मासुलाई अन्य खानाबाट अलग राख्नुहोस्
  • छुट्टै काट्ने बोर्डहरू प्रयोग गर्नुहोस्
  • हात राम्ररी धुनुहोस्

लिस्टिरियोसिसको बढ्दो जोखिममा रहेका व्यक्तिहरूले यी खानु हुँदैन:

  • रकमेलन
  • पहिले काटिएका वा पूर्वतयार फलफूल
  • पूर्व-प्याकेज गरिएको चिसो सलाद
  • जमेका तरकारीहरू (नपकाइएसम्म)
  • पूर्व-पकाइएको चिसो कुखुरा
  • चिसो मासु
  • पाटे वा मासुको स्प्रेड
  • कच्चा समुद्री खाना
  • ध्वाँसो लगाइएको समुद्री खाना (तातो नपस्किएसम्म)
  • पाश्चराइज्ड नभएको दूध वा दुग्ध उत्पादनहरू
  • नरम सर्भ आइसक्रिम
  • अंकुरित बीउ

यो कसरी निदान गरिन्छ?

लिस्टेरियोसिसको निदान रगत वा डाक्टरद्वारा अनुरोध गरिएका अन्य परीक्षणहरूद्वारा पुष्टि गर्न सकिन्छ।

यसको उपचार कसरी गरिन्छ?

उपचारमा एन्टिबायोटिक र सहयोगी थेरापी समावेश हुन्छ। गर्भावस्थामा संक्रमण भएमा, एन्टिबायोटिकले भ्रूण वा नवजात शिशुको संक्रमण रोक्न सक्छ।

जनस्वास्थ्य प्रतिक्रिया के हो?

जनस्वास्थ्य प्रतिक्रिया के हो?

प्रयोगशालाहरूले लिस्टेरियोसिसका घटनाहरू स्थानीय जनस्वास्थ्य इकाईलाई सूचित गर्नुपर्छ।

जनस्वास्थ्य इकाईका कर्मचारीहरूले संक्रमण कसरी भयो भनेर पत्ता लगाउनका लागि डाक्टर वा बिरामी (वा हेरचाहकर्ताहरू) सँग अन्तर्वार्ता लिनेछन्।

NSW Health को सहकार्यमा NSW खाद्य प्राधिकरण  लिस्टेरियोसिसको वातावरणीय अनुसन्धानको लागि जिम्मेवार छ।

यदि तपाईंलाई लिस्टेरियोसिसको जोखिम छ र प्रश्नहरू छन् भने तपाईंले आफ्नो स्वास्थ्य सेवा प्रदायक वा स्थानीय जनस्वास्थ्य इकाईलाई सम्पर्क गर्नुपर्छ।

Additional resources

अतिरिक्त स्रोतहरू

थप सल्लाहको लागि, निःशुल्क र गोप्य भाषा सहायता लिन 131 450 मा अनुवाद र दोभाषे सेवा (TIS)  लाई कल गर्नुहोस्। तिनीहरूलाई आफ्नो भाषा र तपाईं कोसँग कुरा गर्न चाहनुहुन्छ बताउनुहोस्।

तपाईंको स्थानीय जनस्वास्थ्य इकाइलाई 1300 066 055 मा

निःशुल्क २४-घण्टा स्वास्थ्य सल्लाहको लागि Healthdirect लाई 1800 022 222 मा

लिस्टेरियोसिस (Listeriosis) रोकथामको बारेमा थप जानकारीको लागि, हेर्नुहोस्:

Current as at: Thursday 18 December 2025
Contact page owner: Communicable Diseases