​​​​​​​​​​​​Ngaahi Hulu-maluʻi Angamaheni ʻa e Kakai Lalahi´

Ko e N​ational Immunisation Program (NIP)​​​​ (Polokalama Huhu-malu’i Fakafonua (NIP)) ‘oku ne ‘oatu ‘a e ngaahi huhu-malu’i ta’etotongi ki he kakai lalahi kotoa pē ‘oku ‘i ai ‘enau Medicare. Ko e ngaahi huhu-malu'i kehe 'e ni'ihi 'oku ma'u ia 'i he polokalama 'a NSW.​​​​.​

Ko e ngaahi huhu maluʻi ke tulituli mai´ ʻoku taʻetotongi ia ki he kakai ko ʻeni´:

• Ko e kakai kotoa pē ‘oku te‘eki ke nau ta‘u 20 .
• Ko e kakai ‘oku te‘eki ke nau ta‘u 26 ne nau li‘aki ‘a e huhu-malu‘i ‘o e papilomavailasi ‘a e tangatá (HPV) .
• Kau kumi-hūfangá mo e kau hū-mai ‘i he tokoni-fakaetangatá ‘i ha fa‘ahinga ta‘umotu‘a pē.

Talanoa ki ho'o toketaá, neesi´ pe tokotaha-hu’ivai´ ki ha fale'i.

Tēpile Huhu-maluʻi Fakafonua ʻa e Kakai Lalahi´

Feitu’u Ke Fai ai 'a e Hulu-malu'i´

• Ngaahi Ngāue Fakafaito‘o Fakalūkufuá/Ngaahi Senitā Fakafaito‘ó
• Ngaahi falekoloa faito‘ó .
• Ngaahi kiliniki ki he mo’ui lelei ‘a e komiunitii´ pe ko e kaunisoló (‘i he ngaahi feitu’u ‘e ni’ihi)
• Ngaahi Ngāue Fakafaito‘o ‘a e Kau ‘Apolisinoló

Fakatokangaʻiange:Lolotonga ʻoku taʻetotongi ʻa e ngaahi huhu-maluʻi´, ʻe ala ʻeke totongi fakahoko-ngāue ha kau fakahoko-ngāue ʻe niʻihi. Vakaiʻi mo hoʻo kautahá ʻi he taimi ʻokú ke puka ai hoʻo ʻapoinimeni´.

Niumokokō

Ko e mahaki niumokokoó ko e mahaki pekitīlia ia ‘oku lava ke ne fakatupu ‘a e niumōniá, mahaki ‘i he totó mo e meningitis (pupula ‘a e ngaahi ‘aofi ‘oku takatakai ‘i he ‘utó). Ko e kakai lalahi matu‘otu‘á mo e kakai ‘oku ‘i ai honau ngaahi tu‘unga fakafaito‘ó ‘oku nau ‘i ha tu‘unga fakatu‘utāmaki lahiange. ‘Oku fokotu‘u atu ke ‘ai ‘a e tousi ‘e taha.

Ko e Kulokulá

Ko e kulokulá ko ha mohomoho mamahi 'oku tupu mei he toe ngāue 'a e vailasi 'o e chickenpox (varicella zoster). Ka ʻikai ha huhu-maluʻi, ʻe maʻu ʻe he toko 1 ʻi he toko 3 ʻa e mahaki kulokulá. ‘Oku fakautuutu ‘a e fakatu‘utāmaki ‘o e ma‘u ‘a e kulokula lahiange ‘i ho‘o motu‘aangé. ‘Oku fiema‘u ha huhu-malu‘i tousi ‘e ua ki he malu‘i lelei tahá.

Fuluú

Ko e fuluú ko ha mahaki pipihi ‘aupito ia ‘o e ngaahi halanga ‘eá. ‘E lava ke hoko ia ‘o lahi tautautefito ki he kakai ta‘u-motu‘angé. ‘E lava ke ne fakatupu ha puke lahi pea na‘a mo e maté ‘i he kakai ‘oku nau mo‘ui lelei´. ‘Oku fakafo‘ou ‘a e huhu-malu‘i ‘o e fuluú ‘i he ta‘u kotoa pē ke fakafehoanaki mo e ngaahi fa‘ahinga vailasi ‘oku takai holó. Ko e 'uhinga ia 'oku mahu'inga ai ke ma'u 'e he kakai´ 'a e huhu-malu'i´ 'i he ta'u kotoa pē.

COVID-19

Ko e ngaahi huhu-maluʻi COVID-19 ko e founga lelei taha ia ke maluʻi ai mei he puke lahi´, pau ke ʻalu ki falemahaki´, mo e maté. ‘Oku mahu’inga ‘aupito ‘a e huhu-malu’i´ ki ha taha pē ‘oku ta’u 65 pe motu’aange pea mo ha taha pē ‘oku ‘i ha tu’unga fakatu’utāmaki lahiange ki he COVID-19 lahi. Te ke lava ʻo vakaiʻi hoʻo ‘ataá ʻi heni. Te ke lava ʻo vakaiʻi hoʻo ‘atā ki ha huhu-maluʻi fakalahi COVID-19 ʻo ngue'aki ʻa e ​ meʻangāue ʻinitaneti ko ʻeni ki hono vakaiʻi ʻo e ‘ataá.​​.

Ngaahi Fakakaukau ki he Huhu-malu’i Fakalahi´

E lava foki ke ma’u ‘e he kakai ‘e ni’ihi ‘i NSW ‘a e huhu-malu’i ta’etotongi ki he:

• ‘Ate Pupula B
• ‘Enisefalaitisi Siapani
  
• Mīselé, Moó mo e Rubella
• Mpox.
  

Kātaki ‘o vakai’i ‘a e peesi uepisaiti Huhu-malu’i ‘a e Potungāue Mo’ui ‘a NSW​ pe talanoa ki ho’o toketaá, neesi´ pe taha hu’i-vai.

Malu ‘o e Faito’o Huhu-malu’i´ mo e Ngaahi Nunu’a kovi´

Oku siofi ‘e he Kautaha Pule’i ‘o e Ngaahi Koloa Fakafaito’ó (TGA) ‘a e ngaahi faito’o huhu malu’i ‘i ‘Aositelēliá ki he malu mo e ola lelei. Ko e ngaahi huhu malu‘i kotoa pē ‘oku ngāue‘aki ‘i ‘Aositelēliá ‘oku nau ‘omai ‘a e ngaahi ‘aonga ‘oku lahi ange ia ‘i ha fa’ahinga fakatu‘utāmaki.‘Oku maluange ‘aupito ke huhu-malu‘i ‘i ha ma‘u ‘a e mahaki´.

Te ke ala ma’u ha ngaahi nunu’a kovi si’isi’i pē hili ho’o huhu-malu’i´ – ko e me’a angamaheni pē ‘eni. Ko e lahi taha ‘o e ngaahi nunu‘a kovi´ ‘oku si‘isi‘i pē, fakataimi pea ko e konga ia ‘o e tali fakanatula ‘a e ngaahi me’a-malu‘i´ ki he huhu-malu‘i´. Ko e ngaahi tali angamaheni´ ‘oku kau ki ai ‘a e:

• Mamahi, fufula, pe kula ‘i he feitu’u na’e huhu ai´
• Langa ‘ulu, vaivaia, mofi si’isi’i
• Mamahi ‘a e uouá pe ongo’i poingia.
  

Ngaahi lekooti huhu-malu‘i´

Ko ho‘o ngaahi lekooti huhu-malu‘i´ ‘oku ‘i he Lesisita ‘o e Huhu-malu’i ‘a ‘Aositelēliá (AIR). Te ke lava ‘o ma’u ho’o Fakamatala Hisitōlia ‘o ho Huhu-malu’i´ ‘i he ngaahi founga ko ‘eni´:

• Hū ki he my.gov.au​​​‘o fakafou ‘i ho’o ‘akauni Medicare
• Ngāue’aki ‘a e polokalama telefoni to’oto’o ko e Express Plus Medicare
• Tā ki he Services Australia ‘i he 1800 653 809
• Kole ki ho’o toketaá pe tokotaha hu’i faito’ó ki hano tatau.