चिकनगुनिया भाइरसबाट संक्रमित लामखुट्टेहरूद्वारा मानिसहरूमा चिकनगुनिया सर्छ। लक्षणहरूमा ज्वरो, दाग र जोर्नी दुख्नेहरू लगायतका पर्छन्। यो भाइरस मुख्यतया अफ्रिका, एसिया, पश्चिमी प्रशान्त र अमेरिकाहरूमा पाइन्छ। प्रभावित क्षेत्रहरूमा जाने यात्रुहरूले संक्रमण रोक्न लामखुट्टेको टोकाइबाट बच्नु पर्छ।
चिकनगुनिया (chikungunya) भाइरस संक्रमण दुई प्रकारका लामखुट्टेबाट फैलिने भाइरसको कारणले हुन्छ:
चिकनगुनियाका लक्षणहरूमा निम्न समावेश छन्:
सामान्यतया संक्रमित लामखुट्टेले टोकेको लगभग ७-१० दिनपछि लक्षणहरू देखा पर्छन्।
चिकनगुनिया भाइरसबाट संक्रमित अधिकांश मानिसहरू केही हप्तामा निको हुन्छन्। केही व्यक्तिहरूले धेरै हप्तासम्म थकान र धेरै महिनासम्म जोर्नी दुख्ने अनुभव गर्न सक्छन्।
मानिसहरूलाई भाइरसबाट संक्रमित लामखुट्टेले टोकेपछि चिकनगुनिया भाइरस संक्रमण हुन्छ। चिकनगुनिया एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा सीधै फैलिँदैन।
लामखुट्टेहरू संक्रमित हुन्छन् जब उनीहरूले रगतमा चिकुनगुनिया भाइरस भएको व्यक्तिको रगत खान्छन्। एकपटक संक्रमित भएपछि, भाइरस लामखुट्टेभित्र धेरै गुणा वृद्धि हुन्छ र लामखुट्टेले टोक्दा अन्य मानिसहरूलाई संक्रमित गर्न सक्छ।
चिकुनगुनिया भाइरस अफ्रिका, एसिया, अमेरिका र पश्चिमी प्रशान्त क्षेत्रमा देखा पर्दछ। चिकनगुनिया हुने ठाउँमा यात्रा गर्ने व्यक्तिहरूलाई संक्रमण फैलाउन सक्ने लामखुट्टेका प्रकारहरू (डेंगु लामखुट्टे वा एसियन टाइगर लामखुट्टे) ले टोकेमा संक्रमणको जोखिम हुन्छ।
चिकनगुनिया निम्नका लागि बढी गम्भीर हुन सक्छ:
हाल अष्ट्रेलियामा चिकनगुनियाविरूद्ध कुनै अनुमोदित खोप छैन।
लामखुट्टेको टोकाइबाट बच्न यी उपायहरू अपनाउनुहोस्:
माथि उल्लिखित सामान्य सुरक्षा उपायहरूको अतिरिक्त, विदेश यात्रा गर्दा तपाईंले निम्न कुराहरू पनि गर्नुपर्छ:
लामखुट्टेको टोकाइ रोकथाम जानकारीको लागि, लामखुट्टेहरू स्वास्थ्य खतरा तथ्यपत्र हेर्नुहोस्। Smartraveller वेबसाइटमा विशेष गन्तव्यहरूको लागि स्वास्थ्य जानकारी पनि छ।
तपाईंको डाक्टरले रगतको नमूना लिन सक्छन् र यसलाई चिकनगुनिया भाइरसको लागि परीक्षण गराउन सक्छन्। हालको संक्रमण पुष्टि गर्न दोस्रो रगत परीक्षण आवश्यक हुन सक्छ।
चिकनगुनियाको लागि कुनै विशेष उपचार छैन। तपाईंको डाक्टरले तपाईंलाई एन्टी-इन्फ्लेमेटरी औषधिहरू प्रयोग गरेर लक्षणहरूको उपचार गर्न सल्लाह दिनेछन्।
प्रयोगशालाहरूले कसैलाई चिकुनगुनिया भाइरस भएको पुष्टि गर्दा उनीहरूको स्थानीय जनस्वास्थ्य इकाईलाई सूचित गर्छन्।
जनस्वास्थ्य इकाइहरूले व्यक्ति कहाँ संक्रमित भएको हुन सक्छ भनेर निर्धारण गर्न प्रत्येक घटनाको अनुगमन गर्छन्।
यो जानकारी कम जोखिम भएका क्षेत्रहरूमा फैलिरहेको छ कि छैन भनेर पहिचान गर्न मद्दत गर्न महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यसको उद्देश्य चिकनगुनिया फैलाउन सक्ने लामखुट्टेको प्रकार भएको अष्ट्रेलियाका क्षेत्रहरूमा फैलावट रोक्नु पनि हो।
यदि तपाईंमा लक्षणहरू छन् र तपाईं चिन्तित हुनुहुन्छ भने, तुरुन्तै आफ्नो डाक्टरसँग कुरा गर्नुहोस् वा आपतकालीन अवस्थामा ट्रिपल जिरो (000) मा कल गर्नुहोस्।
थप सल्लाहको लागि, निःशुल्क र गोप्य भाषा सहायता लिन 131 450 मा अनुवाद र दोभाषे सेवा (TIS) लाई कल गर्नुहोस्। तिनीहरूलाई आफ्नो भाषा र तपाईं कोसँग कुरा गर्न चाहनुहुन्छ बताउनुहोस्।
चिकनगुनिया रोकथामको बारेमा थप जानकारीको लागि, हेर्नुहोस्: हेर्नुहोस् लामखुट्टे एक स्वास्थ्य खतरा (health hazard) तथ्यपत्रर विदेशमा सुरक्षित र स्वस्थ रहन