ไข้รากสาดและไข้รากสาดน้อยคืออะไร?

ไข้รากสาดและไข้รากสาดน้อยเป็นโรคที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียซัลโมเนลลาสองสายพันธุ์ที่ต่างกัน  โรคเหล่านี้ทำให้เกิดอาการป่วยที่คล้ายคลึงกัน  การติดเชื้อไข้รากสาดน้อยมักมีความรุนแรงน้อยกว่าและพบน้อยกว่าไข้รากสาด

ในประเทศออสเตรเลีย การติดเชื้อไข้รากสาดและไข้รากสาดน้อยส่วนใหญ่มักได้รับจากต่างประเทศ  โรคเหล่านี้พบน้อยในออสเตรเลีย

การติดเชื้อเหล่านี้แตกต่างจากการติดเชื้อซัลโมเนลลาสายพันธุ์อื่น  ซึ่งมักทำให้เกิดโรคกระเพาะและลำไส้อักเสบ (ระบบทางเดินอาหาร)

อาการของไข้รากสาดและไข้รากสาดน้อยมีอะไร บ้าง?

ผู้ป่วยอาจมีอาการเล็กน้อยหรือรุนแรง  อาการอาจรวมถึง:

• เป็นไข้เป็นเวลานาน
• เหงื่อออก
• ปวดศีรษะอย่างรุนแรง
• รู้สึกไม่สบายโดยทั่วไป
• ปวดท้อง
• ท้องเสียหรือท้องผูก
• เบื่ออาหารและน้ำหนักลด

อาการของไข้รากสาดมักเริ่ม 8-14 วันหลังจากติดเชื้อ  อาจแสดงอาการเร็วที่สุดได้ใน 3 วัน หรือช้าสุด 60 วันหลังติดเชื้อ   โรคไข้รากสาดน้อยมักแสดงอาการภายใน 1-10 วัน

หากไม่ได้รับการรักษา ไข้รากสาดและไข้รากสาดน้อย อาจถึงแก่ชีวิตได้  สิ่งสำคัญคือต้องปรึกษาแพทย์ทันทีที่มีอาการ

คนส่วนใหญ่หายเป็นปกติภายในเวลาหลายสัปดาห์หลังจากได้รับการรักษา และอาการมักจะหายไปภายในหนึ่งสัปดาห์

บางคนแม้ว่าจะไม่มีอาการป่วยใดๆ ก็ตาม  แต่ก็ยังมีแบคทีเรียอยู่ในอุจจาระ และ/หรือปัสสาวะนานกว่าหนึ่งปี  คนเหล่านี้เรียกว่าพาหะและสามารถแพร่เชื้อไปยังผู้อื่นได้

โรคไข้รากสาดและโรคไข้รากสาดน้อยแพร่ กระจายอย่างไร?

โรคไข้รากสาดพบได้บ่อยในประเทศที่มีสุขอนามัยไม่ดี  สุขอนามัยมือที่ไม่ดีและมาตรฐานการจัดการอาหารไม่ดี และรวมถึงน้ำดื่มที่ไม่ได้รับการบำบัด

แบคทีเรียที่ทำให้เกิดโไข้รากสาดและไข้รากสาดน้อยพบได้ในอุจจาระของผู้ติดเชื้อ (อึ) และบางครั้งในปัสสาวะ

โรคไข้รากสาดและโรคไข้รากสาดน้อยแพร่กระจายเมื่อผู้คนบริโภคอาหารหรือดื่มน้ำที่ปนเปื้อนอุจจาระ  แมลงวันอาจแพร่เชื้อแบคทีเรียไปยังอาหาร  หรืออาหารนั้นอาจติดเชื้อหรือได้รับการปรุงหรือเก็บอยู่ในน้ำที่ปนเปื้อน

ควรหลีกเลี่ยงผลไม้และผักสดและหอยในประเทศที่ด้อยพัฒนา

ใครบ้างที่มีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคไข้รากสาดและโรคไข้รากสาดน้อย?

ในประเทศออสเตรเลีย โรคไข้รากสาดและไข้รากสาดน้อยมักพบเฉพาะในผู้ที่เดินทางไปยังพื้นที่ที่มักเกิดโรคเหล่านี้

ผู้ที่กลับไปยังประเทศที่กำลังพัฒนา (โดยเฉพาะอินเดีย ปากีสถานและบังกลาเทศ) เพื่อเยี่ยมเพื่อนและญาติ มีความเสี่ยงสูงที่สุดที่จะติดเชื้อ

ผู้ที่อาศัยอยู่กับผู้ติดเชื้อ หรือผู้ที่เดินทางกับผู้ติดเชื้อไข้รากสาดและไข้รากสาดน้อยควรได้รับการตรวจวินิจฉัยโรคไข้รากสาด

หากมีอาการควรไปพบแพทย์จีพี

ป้องกันโรคไข้รากสาดและโรคไข้รากสาดน้อยได้อย่างไร?

ผู้ที่เดินทางไปยังประเทศที่โรคไข้รากสาดและโรคไข้รากสาดน้อยมักพบบ่อย ควร:

• ล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่และน้ำอย่างน้อย 20 วินาทีหลังเข้าห้องส้วมและก่อนการบริโภคอาหาร
• หลีกเลี่ยงอาหารดิบ  รวมถึงผลไม้และผัก (เว้นแต่จะสามารถปอกเปลือกเองได้)
• ดื่มน้ำขวดหรือน้ำต้มสุก (แม้ขณะแปรงฟัน)
• ไม่ดื่มน้ำที่ไม่ผ่านการบำบัด รวมทั้งน้ำแข็งและเครื่องดื่มผสมน้ำ
• หลีกเลี่ยงการบริโภคอาหารจากแผงลอยริมถนน
• ตรวจสอบให้แน่ใจว่าอาหารร้อนสุกทั่วถึงและบริโภคขณะยังร้อนอยู่

แนะนำให้ฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้รากสาดด์สำหรับผู้ที่อายุตั้งแต่ 2 ปีขึ้นไปที่เดินทางไปยังประเทศที่มักพบโรคไข้รากสาดและโรคไข้รากสาดน้อยบ่อย

ยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรคไข้รากสาดน้อย

ผู้ที่เป็นโรคไข้รากสาดหรือโรคไข้รากสาดน้อยหรือผู้ที่อาศัยอยู่ในบ้านเดียวกับผู้ติดเชื้อไข้รากสาด:

• จำเป็นต้องทำการตรวจอุจจาระหลายครั้งเพื่อยืนยันว่ายังคงติดเชื้ออยู่หรือไม่
• ต้องหยุดทำงานหากเป็นงานที่เกี่ยวกับการจัดการอาหารหรือการดูแลเด็ก ผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุ  จนกว่าจะได้รับคำแนะนำจากหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ว่าสามารถกลับไปทำงานได้
• ไม่ควรเตรียมอาหารให้ผู้อื่น จนกว่าผลการตรวจอุจจาระจะแสดงว่าไม่ติดเชื้อแล้ว

ทำการวินิจฉัยโรคไข้รากสาดและไข้รากสาดน้อยอย่างไร?

ในการวินิจฉัยโรคไข้รากสาดและโรคไข้รากสาดน้อยแพทย์หรือโรงพยาบาลท้องถิ่นจะทำการตรวจเลือดหรืออุจจาระ

ทำการรักษาไข้รากสาดและโรคไข้รากสาดน้อยอย่างไร?

โรคไข้รากสาดและโรคไข้รากสาดน้อยสามารถรักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะ  การรักษาด้วยยาปฏิชีวนะเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับผู้ป่วยที่ไม่มีอาการ แต่อาจเป็นพาหะของโรคไข้รากสาดและไข้รากสาดน้อย

หากอาการรุนแรง อาจจำเป็นต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล

การตอบสนองจากการสาธารณสุขเป็นอย่างไร?

แพทย์ โรงพยาบาลและห้องปฏิบัติการต้องแจ้งกรณีโรคไข้รากสาดหรือโรคไข้รากสาดน้อยแก่หน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่

เจ้าหน้าที่สาธารณสุขจะสัมภาษณ์แพทย์หรือผู้ป่วย (หรือผู้ดูแล) เพื่อหาสาเหตุของการติดเชื้อ

สำนักงานอาหารแห่งรัฐนิวเซาท์เวลส์ร่วมกับการสาธารณสุขแห่งรัฐนิวเซาท์เวลส์ รับผิดชอบการตรวจสอบสภาพแวดล้อมของผู้ประกอบอาหารที่มีเชื้อโรคไข้รากสาดหรือโรคไข้รากสาดน้อย

หน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ของท่านสามารถให้คำแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับการถูกห้ามไม่ให้ไปทำงานหรือไปโรงเรียน  ผู้ที่ถูกห้ามทำงานจะต้องได้รับการตรวจอุจจาระหลายครั้งก่อนได้รับอนุญาตให้กลับไปทำงาน

ข้อมูลเพิ่มเติม

สำหรับคำแนะนำเพิ่มเติม  โปรดติดต่อบริการแปลและล่าม (TIS) ที่หมายเลข 131 450 เพื่อบริการสนับสนุนฟรีและเป็นความลับ แจ้งภาษาของท่านและสิ่งที่ต้องการติดต่อกับ:

• หน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ของท่านที่หมายเลข 1300 066 055
• healthdirect ที่หมายเลข 1800 022 222 เพื่อรับคำแนะนำทางสุขภาพฟรีตลอด 24 ชั่วโมง