Kızamık, ciddi tıbbi sorunlara neden olabilen çok bulaşıcı, hızla yayılan bir hastalıktır. Dünyanın bazı ülkelerinde 5 yaşından küçük çocukların ölümlerine neden olmayı sürdürür.
Geçmişte, kızamık enfeksiyonu Avustralya’da çocukluk döneminde çok yaygındı. İhtimalle, 1966 yılından önce doğan çoğu insan, çocukken kızamığa yakalanmış olduğu için bağışıklık kazanmıştır.
Aşı nedeniyle kızamık şimdi Avustralya’da seyrektir.
Ancak, dünyanın birçok bölgesinde kızamık hâlâ yaygındır ve birçok ülkede büyük salgınlar yaşanmaktadır. Yurtdışına seyahat edenler veya Avustralya’ya gelenler hastalığı getirebilirler ve toplumda salgına neden olabilirler. Bu nedenle, kendinizi ve toplumu korumak için aşılanmış olduğunuzdan emin olmalısınız.
1966'da ve daha sonra doğanların iki doz aşılama yapıldığından emin olmaları önemlidir.
İlk belirtiler ateş, halsizlik, öksürük, burun akması, gözlerdeki ağrı, kızarıklık ve iyi hissetmemektir. Birkaç gün sonra isilik çıkmaya başlar. İsilik yüzde başlar ve son 4 ile 7 gün arasında vücuda yayılır. İsilik kaşınmaz. Bazıları, özellikle çocuklar, ishal de olabilirler.
Belirtiler virüse yakalandıktan yaklaşık 10 gün sonra başlar, ancak bazen yedi gün içinde veya 18 gün sonra görülebilir. İsilik genellikle virüse yakalandıktan 14 gün sonra ortaya çıkar.
Kızamık ağır bir hastalıktır. Kızamık olanların üçte birinde komplikasyonlar görülmektedir ve bazıları hastaneye kaldırılmak zorundadır. Komplikasyonlar kulak iltihaplanmasını, ishal ve zaturreyi kapsayabilir. Kızamık olan 1000 kişiden birinde ensefalit (beynin şişmesi) görülmektedir.
Kızamık, yaygın olarak virüsü taşıyan kişinin öksürmesi ve hapşırmasıyla, kızamık virüsünün havaya karışmasıyla, bunu nefes yoluyla alan kişiye bulaşır.
Kızamık en kolay yayılan insan bulaşıcılarından biridir. Kızamık taşıyan biriyle aynı odada bulunmak hastalığın bulaşması için yeterlidir.
Kızamığı olan kişiler, belirtilerin başlamasından hemen önce ve isiliğin başlamasından dört gün sonrasına kadar bulaşıcıdırlar.
Şu kişilerin kızamık olma riski vardır, eğer:
Dünyanın birçok bölgesinde kızamık hâlâ yaygındır ve birçok ülkede büyük salgınlar yaşanmaktadır. Yurtdışına seyahat edenlerin bağışıklıkları yoksa kızamık olma riski vardır.
Kızamığa karşı korunmak için en iyi yöntem aşılanmaktır. (En az dört hafta arayla yapılan) iki doz kızamık aşısı, uzun vadeli, insanların %99’unda büyük ihtimalle hayat boyu korunma sağlar.
Yurtdışına gitmeyi planlayanlar aile doktorları veya eczacı ile aşı hakkında görüşerek, aşılarının güncellenmiş olduğundan ve Avustralya’dan ayrılmadan, kızamığa karşı tamamen aşılandıklarından emin olmalılar.
Avustralya’da çocuklara iki doz kızamık aşısı Ulusal Aşılanma Programı (NIP) kapsamında şu şekillerde ücretsiz sağlanmaktadır.
Bu aşılar kabakulak, Alman Kızamığı (kızamıkçık), su çiçeği ve kızamığa karşı korunma sağlar.
Kızamık riski yüksek bölgelere gitmeyi planlayan ve 6 ay ile 18 ay yaşları arasında çocuğu olanların çocukları daha önce aşı olabilecekleri için yurtdışına çıkmadan önce planları hakkında aile doktorlarıyla görüşmelidirler.
1966 yılında ve daha sonra doğanlar ve hiç kızamık olmayanlar doktorlarını görmeli ve dört hafta arayla iki doz aşı olmalıdırlar. Aşı olmamışlarsa, NSW’de kızamık aşısı ücretsizdir.
İkiden fazla aşılanma zararsızdır, dolayısıyla emin olmayanlar tekrar aşılanmalıdır.
NSW’de kızamık aşısı aile doktorları ve kayıtlı aşılama eczacıları tarafından sağlanabilir.
Aşılama eczacıları kızamık aşısını 5 yaşından küçük çocuklara sağlayamazlar.
İki doz kızamık aşısı delili bulunmayıp aşıyı (NIP programı kapsamı dışında) olmak isteyenler için aşının kendisi ücretsizdir, ancak eczacı veya doktor aşıyı yapmak için ücret talep edebilir.
Daha fazla bilgi için Kızamık Aşılama Sıkça Sorulan Sorular'a bakınız.
Belirtileri olan kişiler (acil servis veya aile doktoru gibi) kurumlara gitmeden önce, olabilecek salgını önlemek üzere, ulaştıklarında önlem alınıp izole edilebilmeleri için daha önceden arayıp durumları hakkında bilgi vermelidirler.
Kızamık olan kişiler, salgın riskini azaltmak için enfeksiyon geçene kadar (örneğin, siğil başladıktan dört gün sonraya kadar) evde kalmalılar.
Eğer bir insan iyi hissetmiyor, öksürüyor, burnu akıyor veya gözleri ağrıyorsa ve ateş sonrası siğil başlamışsa, kızamık olmasından şüphelenilir.
Şüphe olduğunda burun, boğaz ve idrardan örnek alınarak kızamık teyit edilmelidir. Ayrıca bir kan tahlili de yapılabilir.
Kızamığa yakalanma riski olan diğer insanların erken halk sağlığı takibine alınabilmeleri için teşhisin teyit edilmesi önemlidir.
Kızamık için belirli bir tedavi yoktur. Kızamığa yakalananlara dinlenmeleri, bolca sıvı içmeleri ve ateşini tedavi etmek için parasetamol almaları tavsiye edilir.
Hastalık yeterince şiddetlenebileceğinden, çoğu insan hastaneye kaldırılabilir.
Doktorlar, hastaneler ve labaratuarlar, okullar ve cocuk bakım kurumları kızamık vakalarını Halk Sağlık Birimlerine bildirmelidirler.
Halk Sağlık Birimi görevlileri enfeksiyonun nasıl başladığını öğrenmek, enfeksiyon riski içindeki diğer insanları tespit etmek, (aşılama, okula veya işe gitmeyi sınırlayıcı) kontrol önlemleri almak ve diğer bilgileri sağlamak için doktor ve hastayla (veya bakıcısıyla) görüşeceklerdir.
Kızamığa yakalananlar, siğil başladıktan sonra en az dört gün evde kalıp, okula veya erken çocuk eğitimine ve yuvalara gitmemelidirler.
Kızamık: Bilgi için iletişim broşürü, değerlendirme ve hastalık sonrası bakımı takiben kızamık kontakları için klinik çalışanlarına yararlı bilgiler içermektedir.
Daha fazla bilgi için yerel Halk Sağlık Birimi'ni 1300 066 055 numaralı telefondan arayınız.
Sizde veya çocuğunuzda kızamık belirtileri varsa ve endişeliyseniz derhal doktorunuzla konuşun veya acil vakalar için 000’ı arayın. Sağlık bilgileri için Healthdirect’i 24 saat 1800 022 222’den ücretsiz arayabilirsiniz veya yerel eczacınızla konuşabilirsiniz.
Kızamık çok bulaşıcı olduğu için, bağlantılar kızamığın bulaştığı kişilerle aynı havayı paylaşanlardır. Bu, kızamıklı bir kişiyle aynı odada veya bekleme alanında olmayı içerebilir.
Kızamığın bağlantısı olmak bunun farkında olmaksızın kolaydır, çünkü insanlar kaşıntı başlamadan önce bulaştırıcıdır. Bu nedenle, kızamığa karşı bağışıklığınızın olmasını sağlamanız, özellikle yurt dışına seyahat planlıyorsanız, önemlidir
Kızamık bağlantısı olanlar, kızamık bulaşıcısı olan kişiyle son bağlantıdan 18 gün sonraya kadar belirtilere dikkat etmelidir. Bir tedbir olarak, bu zaman içinde, kızamık riski olan herhangi bir kişiyle, örneğin aşı olmak için çok genç olan birisiyle, ilişkide olmamalıdır.
Kızamık belirtilerini geliştirmeye başlarsanız: