Ang iyong pinakamabisang proteksyon laban sa lamok at sa mga sakit na taglay ng mga ito ay ang pag-iwas sa kagat ng lamok. Alamin kung paano maiwasan ang mga kagat – Mag-spray, Magbalot, Maglinis, Maglagay ng screen!
Ang mga lamok ay naaakit sa carbon dioxide na ihinihingang palabas ng mga tao at hayop (animal), at ang init ng katawan ay nakakatulong din sa mga lamok na mahanap kung saan tayo naroroon. Ang dahilan kung bakit ang ilang tao ay tila mas lalong nakakagat kaysa sa iba ay hindi malinaw, ngunit may ebidensya na nagmumungkahi na ang amoy ng balat ng tao ay nakakaapekto sa pagkakataon na sila ay makagat.
Ang mga lamok ay nagiging pinaka-aktibo sa madaling araw at takipsilim, at sa gabi. Mag-ingat sa mga panahong ito upang mabawasan ang panganib na makagat.
Ang mga lamok ay mas naaakit sa mga taong nakasuot ng maitim na damit dahil mas madali para sa mga ito na mapansin ang madilim at maitim na damit kumpara sa mas mapusyaw na damit.
Kahit ang mas mapusyaw na kulay ng damit ay hindi nakakaakit ng kasing daming mga lamok, kakagatin ka pa rin kung hindi ka nakapahid ng repellent.
Ang mga kagamitang isinusuot na mosquito repellent (kabilang ang patches o mga wrist band), o mga kagamitang ultra-sonic at mga mobile phone app ay hindi nakapagbibigay ng epektibong proteksyon mula sa mga lamok.
Ang pinakamabisang bagay na maaari mong magawa ay ang paglalagay sa balat ng isang topical insect repellent na naglalaman ng DEET, picaridin, o langis ng lemon eucalyptus at magsuot ng mahaba at maluwag na damit.
Walang ebidensyang siyentipiko na sumusuporta sa mga partikular na pagkain at inumin na pumipigil sa mga lamok na mangagat. Mas mabuting bawasan ang mga lamok sa iyong bakuran at gumamit ng personal na proteksyon tulad ng repellent at damit na may pangproteksyon.
Ang topical insect repellent na naglalaman ng diethyltoluamide (DEET), picaridin, o langis ng lemon eucalyptus ang pinakamabisang mga repellent laban sa lamok. Ang mga sangkap na ito ay nakalista sa etiketa ng timpla ng mga repellent. Ang bisa ng isang repellent ang nagpapasya sa tagal ng proteksyon, kung saan ang mas mataas na konsentrasyon ay nagbibigay ng mas matagal na proteksyon. Palaging tingnan ang etiketa para sa tagal ng muling paglalagay.
Ang mga mosquito wristband (pulseras) at patches (tapal) ay hindi inirerekomenda dahil walang ebidensya na ang mga ito ay nakapagbibigay ng mabuting proteksyon laban sa kagat ng lamok.
Siguraduhing magpahid ng pantay-pantay na manipis na katiting sa lahat na lantad na bahagi ng balat at ipahid ito sa iyong balat. Huwag maglagay lamang ng mga patak sa iilang mga bahagi dahil hindi ito makakasiguro na nalagyan ang kabuuan.
Iwasan ang paglalagay ng repellent na malapit sa mga mata at bibig, o kaya’y sa mga hindi pa hilom na sugat, sira-sirang balat o mga gasgas. Palaging sundin ang mga direksyon na nasa etiketa ng produkto.
Kung gumagamit ka ng sunscreen, ipahid muna ang sunscreen at pagkatapos ay ilagay ang repellent. Huwag na huwag payagan ang mga bata na maglagay ng kanilang sariling repellent.
Ang bisa ng isang repellent ay nagpapasya sa tagal ng proteksyon, kung saan ang mas mataas na konsentrasyon ay nagbibigay ng mas matagal na proteksyon. Muling maglagay ng repellent batay sa mga direksyon ng produkto o kung napapansin mong kumakagat ang mga lamok.
Ang bisa ng repellent ay nababawasan ng pagpapawis, kaya sa panahon ng nakakapagod na aktibidad o mainit na panahon, maaaring kakailanganin itong muling ilagay nang mas madalas. Kailangan ding muling ilagay ang repellent laban sa lamok pagkatapos maglangoy.
Gumagana ang mga repellent sa pamamagitan ng paglilito sa mga pandama ng isang lamok tulad ng pang-amoy at panlasa upang pigilan ang mga ito na mahanap at makagat ang iyong balat.
Hindi tulad ng mga spray ng langaw, ang pag-spray ng repellent ay pipigil sa pagkagat ng mga lamok, ngunit hindi ito papatay sa kanila. Pinoprotektahan lamang ng mga repellent ang mga bahaging nalagyan na – mahahanap ng mga lamok ang anumang maliit na bahagi ng balat na hindi naprotektahan, kaya kailangan mong siguraduhin na pantay-pantay ang pagkakalagay nito.
Ang mga insect repellent na naglalaman ng DEET, picaridin at langis ng lemon eucalyptus ay napatunayang ligtas at mabisa. Ang mga ito ay rehistrado sa Australian Pesticides and Veterinary Medicines Authority (Awtoridad ng Pestisidyo at mga Gamot na Pangbeterinaryo ng Australya) (APVMA)) na sumusuri na ang mga produkto ay ligtas at mabisa. Walang ebidensya na ang mga mosquito band o patch ay gumagana laban sa mga lamok, at ang mga natural na repellent ay nagbibigay lamang ng limitadong proteksyon.
Siguraduhin na gagamit ka ng mga aprobadong produkto at basahin ang mga direksyon sa etiketa.
Ang karamihang mga repellent ay ligtas na gamitin sa mga batang may edad na 3 buwan at mas matanda kapag ginagamit ayon sa mga direksyon, bagama’t ang ilang mga pormulasyon ay inirerekomenda lamang para sa mga batang may edad na 12 buwan at mas matanda – palaging tingnan ang etiketa ng produkto para sa inirerekomendang edad ng paggamit. Ang mga pinakamabisang repellent ay naglalaman ng DEET, picaridin o langis ng lemon eucalyptus.
Maglagay ng repellent sa mga bata bawat umaga upang maprotektahan sila sa buong araw. Huwag payagan ang mga bata na sariling maglagay at palaging basahin ang mga direksyon sa etiketa.
Ang mga natural na repellent tulad ng citronella, eucalyptus, tea tree oil at iba pang mga ‘natural’ na pormulasyon ay kadalasang nagbibigay ng napakalimitadong proteksyon laban sa mga kagat ng lamok.
Lahat ng mga insect repellent na ibinebenta sa Australya ay dapat na rehistrado sa Australian Pesticides and Veterinary Medicines Authority (APVMA)), na sumusuri na ang mga produkto ay ligtas at mabisa. Ang paggamit ng mga produkto na hindi registrado sa APVMA ay maaaring magdala ng mas malaking panganib ng masamang reaksyon sa balat.
Ang pinakamahusay na paraan ng pagbawas sa bilang ng mga lamok sa paligid ng iyong tahanan ay ang:
Maaaring pangasiwaan ang karamihang mga kagat ng lamok sa pamamagitan ng paghuhugas ng sabon at tubig sa lugar na nakagat o sa pamamagitan ng paglagay ng mga ice pack upang mabawasan ang kirot at pamamaga. Ang mga antihistamine cream ay maaari ring magpawi sa pangangati. Siguraduhin na sundin mo ang mga direksyon sa tatak etiketa ng produkto.
Iwasan ang pagkamot sa kagat dahil maaari nitong gasgasin ang balat at mauwi sa impeksyon. Kabilang sa mga sintomas ng may impeksyon na kagat ang pagbukol, kirot, pamumula at pamamaga. Kung sa palagay mo ay may impeksyon ang isang kagat, magpatulong sa iyong parmasyutiko.
Kung pagkatapos ng isang kagat ng lamok ay magkaroon ka ng isang pantal, mga sintomas na katulad ng trangkaso tulad ng lagnat, panginginig, pananakit ng ulo, pananakit ng kasukasuan o kalamnan (pamamaga o paninigas) pagkapagod, o sa pangkalahatan ay masama ang pakiramdam mo, makipag-ugnay kaagad sa doktor, o sa isang emerhensya, tumawag sa Triple Zero (000) o bisitahin ang iyong pinakamalapit na emergency department.
Ang pinakamahusay na paraan upang iwasan ang mga kagat ng lamok habang naglalakbay o nasa camping ay ang:
Mga mapagkukunang pag-iwas ng kagat